Bezdech i Chrapanie Pytania

Informacje dla pacjentów badanych w kierunku bezdechu sennego
Na podstawie badania lekarskiego, zgłaszanych dolegliwości oraz wyniku ankiety Twój lekarz podejrzewa chorobę o nazwie obturacyjny bezdech senny OBS.
chorobę o nazwie obturacyjny bezdech senny (OBS).OBS należy potwierdzić obiektywnym badaniem snu, w czasie którego rejestrowane są przepływy powietrza przez górne drogi oddechowe, chrapanie, ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha, praca serca (EKG, częstość tętna), poziom tlenu we krwi oraz pozycja ciała. Do rejestracji wspomnianych parametrów w czasie snu stosuje się różne urządzenia, m. in.: Embletta MPR

  1. Badanie może być jednoznacznie zinterpretowane, jeśli pacjent śpi przynajmniej 6 godzin w trakcie rejestracji. W celu wyeliminowania czynników wpływających na jakość i długość snu, najlepiej jest je wykonać w warunkach domowych.
  2. W czasie dnia przed badaniem nocnym unikaj odpoczynku i drzemki, tak abyś wieczorem był zmęczony i łatwo usnął.
  3. Zjedz kolację i dokonaj wieczornej toalety przed podłączeniem urządzenia. Staraj się nie pić zbyt dużo płynów, aby ograniczyć wstawanie do łazienki w nocy.
  4. Weź leki, które zażywasz codziennie wieczorem. Jeśli stosujesz leki nasenne lub uspokajające, zapytaj lekarza, czy i kiedy je przyjąć.
  5. Nie pij alkoholu w dniu badania.
  6. Rano po przebudzeniu delikatnie usuń pasy, elektrody i kaniule podłączone na czas rejestracji. Urządzenie zapakuj do oryginalnej torby pozostawionej przez osobę podłączającą badanie. Zwróć zapakowany rejestrator do Przychodni, by badanie mogło być odczytane i zinterpretowane.
  7. Umów się na wizytę w celu omówienia wyników i otrzymania dalszych zaleceń lekarza.

O bezdechu sennym
Sen stanowi 1/3 naszego życia, jest niezbędnym okresem odpoczynku dla organizmów wszystkich ludzi i zwierząt. Eksperymentalne pozbawienie snu prowadzi do zaburzeń funkcjonowania większości organów, zwłaszcza mózgu. Krótkotrwały brak snu nie pozostawia trwałych skutków zdrowotnych, jednakże deprywacja snu trwająca nieprzerwanie kilka dni najczęściej niesie ze sobą poważne skutki.

Nie wszyscy ludzie śpią zdrowo. Od 10 do 30% ludzi skarży się na bezsenność, z drugiej zaś strony około 10% dorosłych w średnim wieku cierpi z powodu nadmiernej senności dziennej. Obie dolegliwości łączą się ze zmniejszeniem zdolności regeneracyjnych organizmu i stopniowym pogarszaniem się zdrowia.

Najbardziej niebezpieczne spośród zaburzeń snu są choroby dotyczące nieprawidłowego oddychania w nocy, zwane bezdechami. Bezdech to zatrzymanie oddychania w czasie snu, trwające najczęściej od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund. W czasie bezdechu dochodzi do szybkiego obniżenia się poziomu tlenu we krwi. Organizm chorego na bezdech broni się przed uduszeniem poprzez wybudzenie ze snu, które przywraca oddychanie. Wspomniane wybudzenia ze snu często pozostają nieświadome, można je wykryć tylko za pomocą wysoko-specjalistycznej aparatury. Systematycznie pojawiające się niedotlenienie jest powodem głównych dolegliwości i powikłań choroby, zaś towarzyszące bezdechom wybudzenia ze snu skutkują zmęczeniem i nadmierną sennością w czasie dnia.

W zależności od mechanizmu wywołującego bezdechy, wyróżnia się ich dwa typy – centralny i obturacyjny bezdech senny. W przypadku centralnego bezdechu sennego (CBS) zatrzymanie oddychania wynika z czasowej przerwy w dopływie impulsów nerwowych do mięśni oddechowych. Ustaje wówczas czynność przepony i dodatkowych mięśni oddechowych, powietrze nie przepływa przez nos ani usta. Ten typ bezdechu występuje w przypadkach poważnego uszkodzenia m. mózgu lub obwodowego układu nerwowego, jest schorzeniem bardzo rzadkim.

Drugi mechanizm wywołujący bezdechy zależy od zapadania się światła gardła, co uniemożliwia dopływ powietrza do płuc. Ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha są zachowane, ale powietrze nie może dostać się do płuc ani ich opuścić. Ten typ choroby nazywa się obturacyjnym bezdechem sennym (OBS). OBS jest chorobą występującą często. Przyjmuje się, że pełnoobjawowa postać tego schorzenia dotyczy co najmniej 4% mężczyzn i 2% kobiet w średnim wieku. Wyniki badań przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych (2001) sugerują nawet dwukrotnie częstsze rozpowszechnienie choroby. Populacyjne badania nad rozpowszechnieniem OBS w Polsce (2003) wśród osób w wieku >40 lat oceniają częstość jego występowania u mężczyzn na 8.8%, zaś u kobiet na 2,5%.

Obturacyjny bezdech senny jest chorobą ludzi znacznie otyłych (90% chorych, BMI > 30kg/m2, obwód szyi >43 cm), przeważnie mężczyzn. Wywołuje on charakterystyczne objawy, do których należą:

  • głośne chrapanie, często nieregularne
  • obserwowane przez otoczenie liczne okresy zatrzymania oddechu (bezdechy)
  • częste przebudzenie w nocy z uczuciem duszności, braku tchu, niekiedy z towarzyszącym uczuciem bicia i kołatania serca
  • oddawanie moczu w nocy
  • nadmierna potliwość w czasie snu
  • poranna suchość ust oraz bóle głowy
  • zmniejszenie libido, impotencja
  • poranne zmęczenie niezależne od długości snu, senność, utrudnione koncentracja uwagi

Nie leczony zespół OBS w czasie kilku lat choroby wywołuje powikłania, najczęściej pod postacią nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, zawału serca, udaru mózgu oraz cukrzycy. Bezdech może mieć wpływ na jakość i długość życia z trzech głównych powodów:

  • nagłego zgonu w czasie snu wskutek długotrwałego bezdechu (i niedotlenienia)
  • odległych powikłań choroby (nadciśnienie, zawał serca, udar mózgu, cukrzyca)
  • wypadków drogowych i wypadków przy pracy spowodowanych zaśnięciem

Niekiedy chorobę można wyleczyć poprzez radykalne schudnięcie i powrót ciężaru ciała do wartości prawidłowych. Najczęściej jednak odchudzanie jest długotrwałe, trudne i nie realizowane w wystarczającym stopniu przez pacjentów chorych na OBS. U części z nich poza otyłością na bezdech wpływa także osłabiające się wraz z wiekiem napięcie mięśni gardła (zapewniające prawidłową drożność górnych dróg oddechowych) oraz nieprawidłowości laryngologiczne dotyczące drożności nosa, powiększonych migdałków i języczka. Jeśli laryngolog stwierdza którąś z powyższych anomalii, może ona zostać usunięta chirurgicznie. W pozostałych przypadkach najlepszym sposobem zapobiegania występowania bezdechów w czasie snu jest stałe wspomaganie oddychania w nocy za pomocą aparatu podnoszącego ciśnienie w drogach oddechowych (CPAP, ang. continuous positive airway pressure).

Leczenie metodą CPAP wykorzystuje aparat podający dodatnie ciśnienie, a także rurę i maskę szczelnie obejmującą nos lub nos i usta. Ciśnienie to przenosi się na drogi oddechowe pacjenta, i poprzez ich pneumatyczne usztywnienie zapobiega zapadaniu się gardła. Praktycznie jest to jedyna skuteczna metoda wykorzystywana na całym świecie w celu leczenia bezdechów obturacyjnych. Zastosowanie aparatu CPAP likwiduje chrapanie, bezdechy, senność dzienną, poprawia funkcje poznawcze i sprawność seksualną. Ryzyko wystąpienia powikłań zostaje zatrzymane, a niektóre choroby powiązane z bezdechem, jak nadciśnienie tętnicze, ulegają wycofaniu lub istotnemu zmniejszeniu.

PROBLEMY I SUGESTIE

Jak działa aparat AutoCPAP?

Aparat posiadający funkcję AutoCPAP, dostosowuje ciśnienie indywidualnie do potrzeb pacjenta, w zależności od natężenia zaburzeń oddychania. Poziom ciśnienia może się zmieniać wielokrotnie podczas nocy, w zależności od pozycji ciała oraz fazy snu. Aparat AutoCPAP analizuje każdy oddech po oddechu i dostosowuje poziom ciśnienia indywidualnie do potrzeb konkretnego pacjenta. Zatem jest to aparat bardzo wygodny i skuteczny.

Główne zalety aparatów AutoCPAP:

  1. Aparat AutoCPAP dostarcza pacjentowi podczas każdej nocy ok. 40% niższe ciśnienie niż w ustawione stałe ciśnienie w aparacie CPAP. Dla przykładu, jeśli pacjent ma ustawione stałe ciśnienie na poziomie 10 mbar, to w aparacie AutoCPAP  przez ok. 40% snu podawane ciśnienie jest niższe niż 10 mbar (jest to potwierdzone klinicznie).
  2. Jeśli pacjent potrzebuje większego ciśnienia od ustalonego przez lekarza np. z powodu zmiany masy ciała, zmiany pozycji podczas snu lub spożycia alkoholu, to aparat AutoCPAP wykrywa te zmiany i podaje pacjentowi właściwy do potrzeb poziom ciśnienia.
  3. Aparat AutoCPAP posiada pełną funkcję diagnostyczną tzn. przez okrągły rok zapisuje w pamięci aparatu informacje na temat zaburzeń oddychania podczas snu (ograniczenia przepływu powietrza, chrapanie, spłycenia, bezdechy), poziomu ciśnienia, przecieków z maski, czy pacjent oddychał przez usta. Te wszystkie informacje są bardzo pomocne w kontroli terapii.

Jak działa aparat CPAP?

CPAP (Continous Positive Airway Pressure) – proteza powietrzna – jest urządzeniem zapewniającym podawanie ciągłego dodatniego ciśnienia wdychanego powietrza, co pozwala na pokonanie bariery zapadania górnych dróg oddechowych, pozwalając choremu na normalny wdech. Konsekwencją nocnej terapii aparatem CPAP jest zanik chrapania, odzyskanie normalnego, ciągłego dotlenienia organizmu, znikają conocne przebudzenia, wywoływane gwałtownymi wdechami po fazie bezdechu.

Co oznacza funkcja obniżenia ciśnienia przy wydechu?

Funkcja polega na obniżeniu ciśnienia podawanego pacjentowi w trakcie wydechu. Jest ona dostępna we wszystkich aparatach, zarówno pracujących w trybie CPAP (podających stały poziom ciśnienia), jak i trybie AutoCPAP (podających zmienny poziom ciśnienia).
Lekarz może obniżyć pacjentowi ciśnienie wydechowe do 3 mbar, w celu złagodzenia trudności podczas wydychania. Funkcja działa w ten sposób, że aparat automatycznie wykrywa kiedy pacjent robi wydech i obniża tłoczone powietrze o ustaloną wcześniej przez lekarza wartość.

Jak samemu zmienić wartość ciśnienia obniżenia ciśnienia przy wydechu ?

Lekarz może ustawić aparat, aby podawał niższe ciśnienie wydechowe. Funkcja ta jest używana, aby poprawić komfort podczas wydychania powietrza.

  • OFF (bez obniżania ciśnienia)
  • ON – np.: 3 mbar Dla przykładu: jeśli ciśnienie terapeutyczne zostało ustawione na 10 mbar, otrzymamy ciśnienie 10 mbar przy wykonywaniu wdechu i 7 mbar (tj. 10 mbar pomniejszone o wartość ustawioną) przy wykonywaniu wydechu.

Co to jest funkcja stopniowego narastania i opóźnienia tzw. RAMP ?

Czas stopniowego narastania RAMP uaktywniany jest po włączeniu aparatu. Podczas tego czasu, aparat pompuje pacjentowi stały niski poziom ciśnienia, aby pacjent mógł spokojnie zasnąć. Po zakończeniu tego czasu, aparat przechodzi na funkcje CPAP lub AutoCPAP, w zależności od posiadanego modelu aparatu i pompuje stały poziom ciśnienia ustawiony przez lekarza lub dobiera automatycznie odpowiedni dla pacjenta poziom ciśnienia.

Czy pacjent sam może zmieniać ustawienia czasu powolnego zasypiania tzw. RAMP?

Tak, pacjent może indywidualnie w domu zmieniać czas zasypiania, jeśli stwierdzi, że jest on za długi lub za krótki.  Maksymalny czas powolnego zasypiania to 45 minut.

Co zrobić, gdy na wyświetlaczu aparatu pojawi się informacja: “Replace filter” – wymień filtr, “Replace mask” – wymień maskę lub “Service due” – skontaktuj się z serwisem?

Każdy model aparatów ma możliwość ustawienia przypomnienia o wymianie filtra, maski lub zrobieniu przeglądu. Takie przypomnienia mogą być ustawione przy zakupie aparatu, żeby pacjent pamiętał np. o regularnej wymianie filtrów. Jeśli na wyświetlaczu pojawi się jeden z tych napisów, należy się nie obawiać, że coś się stało z aparatem, tylko przyciskiem “OK” wyłączyć takie przypomnienie i napis zniknie, a następnie zastosować się do zaleceń.

Gdzie w aparacie znajduje się filtr powietrza?

W każdym aparacie z tyłu lub z boku umieszczony jest filtr powietrza. Aby zachować jego jakość, powinno się go wymieniać oraz czyścić według zaleceń producenta aparatu.

Do czego służy karta chipowa do serii aparatów DreamStar?

Karta chipowa pamięciowa jest dołączona w zestawie do każdego aparatu DreamStar. Służy tylko i wyłącznie do zgrywania danych, więc nie powinna być włożona na stałe do aparatu. Każdy pacjent przy zakupie aparatu otrzymuje w komplecie kartę chipową, dzięki której będzie mógł przenieść dane zapisane w aparacie i nie będzie musiał brać ze sobą aparatu, udając się na wizytę lekarską. Dane te posłużą lekarzowi do skontrolowania przebiegu terapii.
Aby przegrać dane na kartę chipową, należy włączyć aparat i poczekać chwilkę, aż na wyświetlaczu pojawi się informacja o ustawionym czasie RAMP. Następnie włożyć kartę chipową strzałką do góry w specjalny otwór boku aparatu. Na wyświetlaczu pojawi się informacja o włożeniu karty do aparatu, a kilka sekund później aparat poinformuje nas o zakończonej funkcji kopiowania. Tak przygotowaną kartę należy włożyć do koperty i dostarczyć lekarzowi.

Czy można samemu sprawdzić szczelność maski?

Pacjent może skorzystać z funkcji dopasowania maski w aparacie CPAP. Aby taką funkcję uruchomić, należy założyć maskę, dopiąć ją do rury i włączyć aparat. Następnie uruchomić funkcję Test maski. Pojawi się informacja o podawanym ciśnieniu, a chwilę później na ekranie pojawią się informacje o stanie szczelności maski.

Skąd mogę wiedzieć, jaki rodzaj maski będzie dla mnie najlepszy?

Każdy pacjent, korzystając z naszej strony internetowej, może zaczerpnąć przydatnych informacji na temat rodzajów masek, ich rozmiarów i na tej podstawie podjąć decyzję, jaki rodzaj maski będzie dla niego najlepszy. Dostępne są w sprzedaży 3 typy masek: maska nosowa, maska donosowa lub podnosowa oraz maska pełnotwarzowa (obejmująca nos i usta). W sklepie internetowym pod informacją na temat każdej maski, znajduje się szablon dopasowania maski, który mogą Państwo wydrukować i z jego pomocą wybrać odpowiedni rozmiar. Jeśli pacjent ma niedrożny nos lub oddycha przez usta podczas snu – zalecane jest zakupienie maski pełnotwarzowej. W pozostałych przypadkach, wystarczy maska nosowa lub donosowa.

Jaką wodę powinno się wlewać do nawilżacza?

Zalecane jest stosowanie wody destylowanej lub filtrowanej, gdyż wydłuża ona żywotność nawilżacza. Zwykła woda z kranu ma w sobie związki mineralne, które osadzają się na ścianach nawilżacza w postaci kamienia.

Co zrobić, gdy na ściankach nawilżacza zbierze się kamień?

Należy wlać do zbiorniczka nawilżacza wodę z niewielką ilością octu. Dla uzyskania lepszego efektu można pozostawić przygotowany roztwór w postaci 1/3 octu do 2/3 wody na przynajmniej 1 godzinę. Później należy dobrze przepłukać pojemnik, aby zlikwidować zapach octu. Gdy problem powróci, prosimy powtórzyć czynności.

Czy wodę do nawilżacza powinno się wlewać, gdy nawilżacz jest podłączony do aparatu?

Wody do nawilżacza nie można wlewać nad aparatem. Należy wyjąć zbiorniczek nawilżacza z urządzenia i dopiero nalać wodę maksymalnie do poziomu oznaczonego linią poziomu maksymalnego. Następnie włożyć napełniony zbiorniczek do urządzenia.
UWAGA! Zalanie aparatu wodą grozi utratą gwarancji.

Jak często należy wymieniać wodę w nawilżaczu?

Zalecane jest nalewanie codziennie świeżej wody do zbiorniczka nawilżacza, tak by jak najdłużej zachować jego czystość. Codzienna wymiana wody w nawilżaczu redukuje namnażanie się bakterii.

Czy przenosząc aparat w inne miejsce może być do niego dołączony nawilżacz?

Jeśli wybieramy się w podróż lub przenosimy aparat w inne miejsce niż dotychczasowe, należy zawsze wylać wodę ze zbiornika nawilżacza i odłączyć go od aparatu. Zalanie aparatu wodą grozi utratą gwarancji. Jeśli przenosimy aparat z nawilżaczem wypełnionym wodą, koniecznie należy go trzymać w pozycji poziomej. Nie wolno go przechylać!
Każdy pacjent przy zakupie zestawu otrzymuje od nas torbę, w której jest specjalne miejsce na nawilżacz i aparat.
UWAGA! Nie wolno transportować aparatu podłączonego z nawilżaczem, ponieważ resztki wody mogą dostać się do silnika aparatu. Nawilżacz należy odłączyć od aparatu i wylać z niego wodę przed transportem.

Czy można używać nawilżacz bez ogrzewania?

Każdy pacjent użytkujący aparat z nawilżaczem ma możliwość regulacji temperatury podgrzewania. Jeśli chcemy, żeby aparat dostarczał nam chłodne powietrze, wówczas ustawiamy nawilżacz na poziom zerowy/ wyłączamy nawilżacz.

Czy można dowolnie zmieniać temperaturę ogrzewania w nawilżaczu?

Każdy nawilżacz posiada funkcję regulacji temperatury, którą można ustawiać dowolnie w zależności od potrzeb. Jeśli powietrze jest za ciepłe, można zmniejszyć temperaturę, a jeśli za zimne – odpowiednio ją podnieść. Stosowanie nawilżacza bez podgrzewania sprawia, że nawilżanie jest mniej efektywne, gdyż wdychane powietrze powoduje uczucie chłodu.

Co zrobić, jeśli nadal odczuwam suchość?

Jeśli występuje suchość w gardle, może to być przyczyną zbyt nisko ustawionej temperatury nawilżania. Należy zwiększyć stopniowo wysokość temperatury, używając pokrętła przez kilka kolejnych nocy. Jeśli objawy nadal nie ustępują, przyczyną może być oddychanie przez usta. W takiej sytuacji zaleca się zakupienie maski pełnotwarzowej lub paska podtrzymującego podbródek do zamykania ust.

Co zrobić, jeśli mam suchy i podrażniony nos oraz gardło?

Powietrze jest za suche. Należy stosować nawilżacz w aparacie lub nawilżyć powietrze w pomieszczeniu przy pomocy nawilżacza.

Co zrobić, gdy mam zimny nos?

Temperatura w pomieszczeniu jest za niska. Podnieść temperaturę w pomieszczeniu lub umieścić rurę oddechową pod kocem w celu zmniejszenia strat ciepła. Można kupić rurę podgrzewaną do aparatu CPAP.

Co zrobić, gdy mam katar?

Jest to reakcja organizmu na przepływ powietrza i ciśnienia. Należy przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem. Docelowo należy kupić nawilżacz z podgrzewaczem i lub maską twarzową.

Co zrobić, gdy mam podrażnienie oczu?

Zapewne występuje ulot powietrza dookoła maski. Należy poprawić położenie maski lub sprawdzić czy maska nie uległa zużyciu lub uszkodzeniu. Zwrócić się do dostawcy usług z prośbą o dobór odpowiedniej maski.

Co zrobić, gdy mam zaczerwienienie skóry w okolicy kontaktu z maską?

Mocowanie maski jest za ciasne lub cała maska jest za mała. Należy dopasować na nowo mocowanie maski.

Masz inne pytania? Prosimy o kontakt pod numerem telefonu: 22 400 07 07.